Skotland séð innan frá

Á námskeiðinu köfum við ofan í spennandi menningu Skotanna og fallega náttúru. Við höldum til í notalega bænum Peebles sunnan við Edinborg og búum í fyrrverandi höfðingjasetri sem tilheyrði Ballantyne-fjölskyldunni, einum af fremstu vefnaðarframleiðendum bæjarins.

Í vikunni förum við í nokkrar skoðunarferðir til menningarhöfuðborgar Skotanna, Edinborgar, þar sem við heimsækjum m.a. skoska þingið. Þar hittum við þingmanninn Alasdair Allan, sem segir okkur frá sjálfstjórn Skota. Auk þess heimsækjum við farsælt danskt fyrirtæki, og einnig gefst tími til að skoða spennandi gallerí, söfn og verslunargötur.

Á námskeiðinu eru nokkrir fyrirlestrar um Skotana og samfélag þeirra, menningu, ættbálka og spennandi sögu, og við syngjum heilmikið af lýðháskólasöngvum.

Við förum í gönguferð, njótum viskísmökkunar og lærum að dansa skoska þjóðdansa við lifandi tónlist. Í nágrenninu heimsækjum við ullarvefnaðarverksmiðju, þar sem hin frægu skosku köflóttu mynstur verða til á risastórum jacquard-vefstólum, og fáum tækifæri til að kaupa vandaðar ullarvörur beint frá verksmiðjunni. Hápunktur vikunnar er dagur með Scottish Highland Games í Peebles. Allan daginn keppa sterkir menn í skotapilsum í aflraunum og kasta öllu frá staurum til haggis, á meðan léttfættir danshópar í litríkum köflóttum skotapilsum keppa um verðlaunin fyrir bestu túlkun við skoska þjóðlagatónlist. Þar eru sekkjapípusýningar, matarbásar og fullt af skemmtilegum keppnum allan daginn, og Skotarnir koma víðs vegar að og taka þátt. Skotland er ekki síst þekkt fyrir fallega náttúru, og hún umlykur okkur á lýðháskólanum.

Í vikunni göngum við bæði stuttar gönguferðir í nágrenni Peebles og eina langa göngu í The Southern Uplands, hæðótta svæðinu sem umlykur Peebles. Á meðan á námskeiðinu stendur höfum við frjálsan aðgang að heilsulind Peebles Hydro Hotel, í 10 mínútna göngufjarlægð frá lýðháskólanum. Þar er bæði gufubað, sána, æfingaaðstaða og sundlaug – svo mundu eftir sundfötunum!

Námskeiðsstjóri á þessari línu er Camilla Kornerup, sem er dönsk og býr í Skotlandi, þar sem hún hefur leitt námskeið Lýðháskóla Önnu í skoska láglendinu og hálöndunum í mörg ár, m.a. ásamt Sisse Skovbakke.

Dagur 1: Sunnudagur 30.8: Koma til Peebles

13.35 Brottför frá Københavns Lufthavn til Edinborgar 14.30 Koma að staðartíma á Edinburgh Lufthavn. Við ökum beint á lýðháskólann í Peebles, um 45 mínútur frá flugvellinum. Innritun á herbergi

17.00 Við hittumst yfir köku með kaffi+te og fáum móttökur á námskeiðið hjá námskeiðsstjóranum Camillu Kornerup

19.00 Kvöldverður á lýðháskólanum + „hver er hver“

Dagur 2: Mánudagur 31.8: Kynning á Skotlandi og Peebles

8.00 Morgunleikfimi í garði lýðháskólans

9.00 Morgunmatur

10.00 Morgunsöngur + kynning á lýðháskólanum okkar - The Park Hotel, sem var upphaflega byggt sem höfðingjasetur fyrir Ballantyne-fjölskylduna, einn af stóru vefnaðarframleiðendum bæjarins. Allt svæðið í kringum Peebles var mikil miðstöð skoskrar ullarframleiðslu á 19. og 20. öld, og ber byggingin þess glögg merki.

11.00 Fyrirlestur: „Hringferð um Skotland“ með Camillu

13.00 Hádegisverður á lýðháskólanum

14.00 Gönguferð um Peebles og nágrenni, sem á sér spennandi sögu. Við komum líka niður að ánni Tweed, sem rennur í gegnum bæinn. Eftir gönguferðina er nokkurra klukkustunda frjáls tími síðdegis í yndislegum garði lýðháskólans, heilsulindinni á The Hydro eða í Peebles, þar sem margt er að uppgötva

18.30 Kvöldverður á lýðháskólanum

20.00 Kvöldfyrirlestur: „Leyni-Skoti stígur fram“ – Um stórt stökk í lífinu í miðjum heimsfaraldri – með Brexit í ofanálag, með Sisse

Dagur 3: Þriðjudagur 1.9: Ættbálkar, vefnaðarverksmiðja og viskísmökkun

8.00 Morgunleikfimi í garði lýðháskólans

9.00 Morgunmatur

10.00 Morgunsöngur með Sisse

10.30 Fyrirlestur „Ættbálkar, skotapils og köflótt mynstur, um fullorðna menn í mynstruðu ullarpilsi“, með Camillu. Við heyrum um gömlu ættbálkana og menn í skotapilsum og óteljandi árekstra þeirra við Englendinga, sem enn þann dag í dag eru fyrirferðarmiklir í vitund Skota Hlé

12.30 Upplýsingar um gönguferðina á morgun með Camillu

13.00 Hádegisverður á lýðháskólanum. Síðan hlé með rými til að njóta garðsins, bæjarins eða jafnvel heilsulindarinnar á The Hydro Hotel

15.30 Brottför með rútu – heimsókn í vefnaðarverksmiðjuna Calzeat í Symington (45 mínútna akstur frá lýðháskólanum) með skoðunarferð og frásögn eiganda, Robins Galbraith. Í verksmiðjunni sjáum við hvernig vefarar framleiða húsgagnaefni á risastórum jacquard-vefstólum í hefðbundnum skoskum köflóttum mynstrum. Calzeat framleiðir sömuleiðis litríka og mjúka trefla, poncho og jakka o.fl. úr fínustu ull og kasmír. Eftir skoðunarferðina segir Robin okkur sögu fjölskyldu sinnar. Heimsókninni í Calzeat lýkur í versluninni, þar sem gefst tækifæri til að sveifla greiðslukortinu.

Um 17.45 Rúta heim frá Calzeat

19.00 Kvöldverður á lýðháskólanum

20.15 Viskísmökkun á lýðháskólanum með John Lees. Við smökkum fjögur af betri single malt viskíum Skotlands, bæði frá hálöndunum og láglendinu. Á meðan skemmtum við okkur við sögur Johns um viskí og sérstakan sess þess í hjörtum Skota, að ógleymdri þýðingu þess fyrir endalausar deilur Englands og Skotlands í gegnum tíðina. John talar auðskiljanlega ensku

Dagur 4: Miðvikudagur 2.9: Heilsdagsganga í The Southern Uplands

8.00 Morgunleikfimi í garði lýðháskólans

9.00 Morgunmatur

10.00 Morgunsöngur með Sisse

10.15 Við tökum nesti og leggjum af stað frá lýðháskólanum í heilsdagsgönguferð um svæðið í kringum Glen Sax í The Southern Uplands. Við ákveðum leiðina eftir veðri og vindum þegar nær dregur. Svæðið er fallegur og villtur náttúruskiki með gras- og lyngivöxnum hæðum og dölum með sauðfé og opnu heiðalandslagi. Þar göngum við eftir göngustígum á möl, grasi og malbiki. Við göngum upp og niður hæðirnar, tökum hlé og borðum nesti úti í náttúrunni á leiðinni. Gönguferðin endar í Peebles, þar sem við finnum krá og fáum tækifæri til að kaupa hressingu eftir gönguna, áður en við göngum gegnum bæinn heim á lýðháskólann

18.30 Kvöldverður á lýðháskólanum Camilla gefur ábendingar um hvað er gott að upplifa í Edinborg, þegar við heimsækjum borgina og þið eruð á eigin vegum

20.00 Söngkvöld með dönskum og skoskum söngvum með Sisse

Gönguferðin krefst góðra gönguskóa/-stígvéla. Leiðin liggur upp og niður hæðirnar og krefst þess að maður sé í góðu líkamlegu formi og geti gengið heilan dag í mishæðóttu landslagi. Við gerum ráð fyrir að ganga 14 - 17 km og borðum nesti á leiðinni og tökum reglulega snarlhlé. Sé veðrið mjög slæmt göngum við styttri leið um svæðið

Dagur 5: Fimmtudagur 3.9: Edinborg, heimsókn í skoska þingið

7.30 Morgunmatur

8.30 Morgunsöngur með Sisse

9.00 Við ökum til Edinborgar og heimsækjum fyrst skoska þingið, þar sem við fáum skoðunarferð og spjall við þingmanninn Alasdair Allan, sem segir frá skosku sjálfstjórninni.

Síðar göngum við, ef mögulegt er, með Alasdair inn í þingsalinn, annars í fundarherbergi, þar sem tækifæri gefst til að spyrja Alasdair spurninga. Alasdair talar norsku Afgangur dagsins er frjáls til að borða hádegismat á eigin vegum og skoða borgina betur

16.30 Brottför með rútu til baka á lýðháskólann Frjálst kvöld - kvöldmatur á eigin vegum í Peebles.

Þau sem vilja vera lengur í Edinborg geta gert það og taka þá bara almenningsvagn heim. Við gefum nokkur góð ráð um staði til að borða á.

Dagur 6: Föstudagur, 4.9: Fyrirtækjaheimsókn og frjáls tími í Edinborg

7.30 Morgunmatur

8.30 Morgunsöngur með Sisse

9.00 Við ökum til Edinborgar og heimsækjum danska fyrirtækið Nordic Living Það eru eigendurnir Sofie og / eða Mogens Kleberg-Biel sem taka á móti okkur og segja frá fyrirtækinu og Kleberg-Biel fjölskyldunni. Fjölskyldan flutti til Skotlands árið 2018 og opnaði Nordic Living í einu notalegasta hverfi Edinborgar, Bruntsfield. Þar selja þau dönsk hönnunarhúsgögn eftir m.a. Finn Juhl og Arne Jakobsen ásamt öðrum dönskum klassíkerum, og við fáum að heyra um frumkvöðlaævintýri þeirra og áhuga Skota á skandinavískri hönnun.

Eftir heimsóknina hjá Nordic Living er afgangur dagsins á eigin vegum í Edinborg. Það eru tveir kílómetrar niður í miðbæinn í kringum Princes Street með söfnum, listagalleríum, almenningsgörðum, verslunargötum o.fl. Námskeiðsstjórarnir ganga niður í miðbæ gegnum garða borgarinnar, og hægt er að velja að ganga með, taka strætó þangað eða halda áfram um Bruntsfield, þar sem eru notalegar verslanir og kaffihús.

Hádegisverður er á eigin vegum í dag

16.00 Rútan ekur til baka á lýðháskólann frá miðlægum stað í borginni

18.30 Upplýsingar um Peebles Highland Games á morgun með Camillu

19.00 Kvöldverður á lýðháskólanum

20:00 Notalegt kvöld á lýðháskólanum, þar sem tækifæri gefst til að slaka á, spjalla við hina námskeiðsgestina og jafnvel prófa nýtt viskí á barnum

Dagur 7: Laugardagur 5.9: Peebles Highland Games, kveðjuhátíð með þjóðdönsum

8.00 Morgunleikfimi í garði lýðháskólans

9.00 Morgunmatur

10.00 Morgunsöngur með Sisse

10.30 Við göngum fimm mínútur í miðbæ Peebles, þar sem bæjarhljómsveitin með sekkjapípum, trommum og flautum setur Highland Games dagsins. Hljómsveitin gengur gegnum bæinn niður í garðinn þar sem allt fer fram.

Fyrir hádegi hefjast leikar og keppnir, og yfir daginn verður bæði haggis hurling (kast með haggis), hálandaþjóðdansakeppnir, sekkjapípukeppnir og ýmsar aflraunir eins og t.d. caber toss, kast með 5 metra löngum staur!. Það er kastað ýmsu í dag, og það fer ekki hljóðlega fram. Sterkustu mennirnir og færustu dansararnir og tónlistarmennirnir eru krýndir yfir daginn. Við eyðum deginum í garðinum, skemmtum okkur vel og fáum einstaka innsýn í skoska menningu í návígi.

Á svæðinu eru básar með blautu og þurru til að gleðja bragðlaukana yfir daginn, þar sem hádegisverður er á eigin vegum. Þegar maður er mettur af upplifunum má ganga til baka á lýðháskólann eða í bæinn

19.00 Kveðjukvöldverður á lýðháskólanum

20.30 Kveðjuhátíð með hörkufjörugum ceilidh, sem er skoskur þjóðdans við lifandi tónlist. Tónlistin er í höndum hinnar síkátu The Clydesdale Ceilidh Band, sem hefur hátíðina á að kenna okkur þjóðdansa og heldur síðan áfram að skemmta okkur við glaðværa takta bæði mandólíns og harmonikku

Dagur 8: Sunnudagur 6.9: Heimferð til Danmerkur

8.30 Við byrjum daginn á léttri gönguferð

9.00 Morgunmatur og útritun

10.15 Morgunsöngur með Sisse

11.30 Kvatt lýðháskólann og brottför á Edinburgh Lufthavn

15.10 Flug til Kaupmannahafnar

17.55 Koma að staðartíma á Københavns Lufthavn

*Réttur til breytinga áskilinn

Lýðháskólinn okkar stendur í útjaðri bæjarins Peebles á svæðinu The Scottish Borders, sunnan við Edinborg. Svæðið er hæðótt og fjalllent og hluti af The Southern Uplands. Þar er landbúnaður og skógur, og stundum langt á milli þorpanna. Sauðfjárbýlin taka við hvert af öðru, og árnar River Clyde og River Tweed hlykkjast gegnum landslagið. Náttúran er græn, falleg og frjósöm. Í hæðunum vaxa lyng og gras í kapp, rjúpum og krónhjörtum til gleði, á meðan gullernir, músvákar og turnfálkar svífa yfir dölunum með augun stíft á nagdýrum og fuglsungum.

Á námskeiðinu búum við í fyrrverandi höfðingjasetri sem tilheyrði Ballantyne-fjölskyldunni, einum af stærstu vefnaðarframleiðendum Peebles, sem átti nokkrar verksmiðjur og vefnaðarstofur á svæðinu. Húsið er nú nýuppgert hótel með björtum herbergjum á nokkrum hæðum. Hótelið hefur auk þess kaffihús, bar, yndislegan garð með grasflöt og blómum ásamt notalegum hornum úti og inni. Hótelið er miðsvæðis við enda aðalgötunnar og myndar umgjörð um hinar mörgu sameiginlegu athafnir okkar í vikunni, svo sem morgunleikfimi, lýðháskólasöng, máltíðir og fyrirlestra.

Peebles er notalegur bær með verslunum, kaffihúsum og nokkrum krám. Bærinn hefur um 10.000 íbúa og stendur við River Tweed, í innan við klukkustundar akstursfjarlægð frá Edinborg. Peebles á sér langa og ríka sögu sem konunglegur kaupstaður, og það var hér sem hin umfangsmikla vefnaðarframleiðsla Suður-Skotlands var grundvölluð. Óteljandi ullarspunaverksmiðjur, ullarvefnaðarstofur og vefnaðarverksmiðjur gerðu svæðið ríkt á 19. og 20. öld. Um leið varð Peebles heilsubær, sem yfirstéttin í kolamenguðu stórborgunum Edinborg og Glasgow leitaði til. Fólk fór í heilsudvöl á heilsuhóteli bæjarins, The Hydro Hotel. The Hydro er enn til, og á meðan á námskeiðinu stendur höfum við frjálsan aðgang að heilsulind hótelsins, sem hefur bæði gufubað, sánu, æfingaaðstöðu og sundlaug – svo mundu eftir sundfötunum!

Camilla Kornerup:

Stjórnandi línunnar Skotland séð innan frá. Camilla er með meistaragráðu í hugvísindum og hefur ferðast um stóran hluta heimsins og býr nú í Edinborg með enskum eiginmanni sínum, John. Camilla rekur fyrirlestrafyrirtækið Cosmopolit, þar sem hún segir sögur og sýnir myndir úr ferðalögum um líf fólks og lífsskilyrði víðs vegar um hnöttinn. Samhliða er hún fararstjóri í gönguferðum um Skotland og hefur bakgrunn í ferðaþjónustu sem leiðsögumaður og kennari. Undanfarin ár hefur hún einnig unnið við mannauðsmál og hæfniþróun og sem sjálfstæður ráðgjafi í sjálfbærni. Í frístundum nýtur Camilla þess að kynnast Skotlandi og Skotunum betur, hún gengur og hjólar og tekur myndir og hlakkar til að kanna afskekktari og vindbarðari slóðir eins og Hjaltlandseyjar og Suðureyjar. Camilla mun halda nokkra fyrirlestra og leiða ferðir út fyrir húsið í vikunni.

Sisse Skovbakke:

Sisse Skovbakke er með tónlist sem aðalgrein frá háskóla og hefur átt yndislegan og fjölbreyttan starfsferil. Sisse kenndi í 10 ár í tónlistarskólum og 10 ár við kennaranámið í Nørre Nissum, og eftir nokkur forvitnileg hliðarspor, m.a. sem gróðurhúsagarðyrkjukona og aðstoðarmaður í stofnanaeldhúsi, er hún nú lent í lýðháskólaheiminum, þar sem hún hefur gott olnbogarými og unir sér vel. Samhliða „alvöru“ ferlinum sínum hefur Sisse starfað sem sjálfstæður kórstjóri og kórþjálfari, og röddin og söngurinn hafa fengið að taka mikið pláss í nánast öllu sem Sisse hefur komið nálægt. Meira að segja í garðyrkjunni.

Sisse á þrjá uppkomna syni, sem allir eru vel á veg komnir með eigin líf og fjölskyldur, og það hefur gefið tíma og rými fyrir eigin drauma. Eftir að hafa í mörg ár lifað fríin sem leyni-Skoti ákvað Sisse því í lok árs 2020 að setja húsið á sölu og flytja alfarið til Skotlands. En Brexit kom í veg fyrir það, svo nú lætur Sisse sér nægja leyndina og fríin. Og tónlistina. Og plönturnar. Og prjónadótið. Og…

John Lees:

Viskísérfræðingur, stjórnandi fluguveiðilínunnar og reyndur fluguveiðimaður. John er sagnfræðingur, fæddur á Englandi og býr í Edinborg, þar sem hann er ástríðufullur viskísafnari. John hefur smakkað yfir 500 viskí frá öllum heimshornum og meðal uppáhaldstegundanna eru nokkur af sjaldgæfari viskíum frá afskekktum litlum skoskum eimingarhúsum. Á viskíkvöldinu okkar smökkum við 6 af betri single malt viskíum Skotlands, ósvikna vöru, bæði frá hálöndunum og láglendinu. Við þekkjum líklega bragðtóna af mó, reyk, leðri, olíu og vanillu á meðan við skemmtum okkur við sögur Johns um viskí og sérstakan sess þess í hjörtum Skota, að ógleymdri þýðingu þess fyrir endalausar deilur Englands og Skotlands í gegnum tíðina.